fbpx

ไขข้อข้องใจทั้งหมดเกี่ยวกับวีลแชร์ไฟฟ้า [ฉบับเต็ม]

ไขข้อข้องใจทั้งหมดเกี่ยวกับวีลแชร์ไฟฟ้า [ฉบับเต็ม]

 วีลแชร์ไฟฟ้าคืออะไร? 

  • หรือรถเข็นไฟฟ้า คืออุปกรณ์เครื่องใช้เพื่ออำนวยความสะดวกในการเคลื่อนไหวสำหรับผู้พิการ ผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุ มีลักษณะเป็นเก้าอี้เคลื่อนที่โดยการบังคับผ่านไฟฟ้า

ประโยชน์ของวีลแชร์ไฟฟ้า

  • วีลแชร์ไฟฟ้ามีความจำเป็นในการส่งเสริมให้มีสุขภาวะที่ดี ทั้งด้านสุขภาพ สังคมและเศรษฐกิจ เพราะการเคลื่อนที่เป็นการเปิดโอกาสให้สามารถเข้าถึงสังคมภายนอกได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการไปเรียน ไปทำงาน เข้าร่วมกิจกรรมวัฒนธรรม เข้าถึงบริการต่างๆ
  • ทำให้รู้สึกว่าตัวเองไม่เป็นภาระคนอื่น รู้สึกมีคุณค่าในตัวเองมากขึ้น
  • วีลแชร์ไฟฟ้าจะทำให้รู้สึกเป็นอิสระ ควบคุมชีวิตได้ง่ายมากขึ้น
  • ปัจจุบันมีให้เลือกใช้งานหลายรุ่นหลายแบบเพื่อตรงกับความต้องการมากยิ่งขึ้น

วีลแชร์ไฟฟ้าเหมาะกับใครบ้าง?

  • วีลแชร์ไฟฟ้าเหมาะสมกับทุกเพศทุกวัย
  • บุคคลที่มีความบกพร่องทางด้านร่างกายที่ส่งผลกับการเคลื่อนที่รูปแบบต่างๆ
  • ผู้สูงอายุ ที่มีปัญหาเรื่องการเคลื่อนที่หรือการเดินทางในระยะไกลๆ
  • ผู้ป่วยหลังผ่าตัด

การเลือกวีลแชร์ไฟฟ้าให้เหมาะสมกับผู้ใช้งานมีความสำคัญมากที่สุด ควรพิจารณาดังนี้

  • ขนาดวีลแชร์ที่เหมาะสม ขนาดที่ดีจะส่งผลให้ผู้ใช้งานนั่งสบาย รองรับร่างกายพอดีขณะนั่ง จึงทำให้ใช้งานได้ง่ายถนัดมือและเมื่อใช้งานถนัดก็จสามารถลดการเกินอุบัติเหตุและแผลกดทับจากการนั่งวีลแชร์นานๆได้
  • โครงสร้างวีลแชร์ในปัจจุบันส่วนใหญ่โครงสร้างเป็นอลูมิเนียมหรือเหล็ก แต่อลูมิเนียมจะเป็นที่นิยมมากกว่าเหล็กเพราะว่าไม่ทำให้เกิดสนิมดังนั้นจึงมีอายุการใช้งานที่นานกว่าและมีน้ำหนักเบา ดูแลรักษาง่าย

 

(โครงสร้างวีลแชร์ที่เป็นทรงกากบาทจะทำให้วีลแชร์บาลานซ์น้ำหนักได้ดี เวลานั่งจะทำให้น้ำหนักสมดุล มีความมั่นคงมากขึ้น)

  • เลือกมอเตอร์ที่เป็น Brushless เพราะมีอายุการใช้งานนานกว่า เครื่องไม่ร้อนเร็วเวลาใช้งานเป็นเวลานาน
  • แบตเตอรี่ วีลแชร์ไฟฟ้าแนะนำเป็นแบตลิเธียม เพราะสามารถใช้ได้ระยะเวลานาน(อึดทน) น้ำหนักเบา และสามารถพกขึ้นเครื่องบินได้
  • ที่พักแขน ควรสามารถเปิดข้างได้เพราะจะทำให้การเคลื่อนย้ายผู้ป่วยและผู้ใช้งานได้สะดวกมากขึ้น
  • ที่พักเท้า สามารถเก็บออกข้างได้
  • ล้อควรเป็นล้อยางตันเพราะมีความทนทาน ไม่ต้องเสียเวลาเติมลม ดูแลรักษาง่าย
  • โครงสร้างของวีลแชร์ควรเป็นอลูมิเนียม เพราะจะไม่ทำให้รถเกิดสนิมทำให้วีลแชร์มีอายุการใช้งานที่นานขึ้น
  • หากได้ทดลองวีลแชร์จริงๆ ควรเลือกคันที่บังคับสมูทมากที่สุด ไม่กระชากและไม่ฝืดจนเกินไป
  • ตรวจสอบบริการหลังการขายและอะไหล่ซัพพอร์ต

วิธีวัดขนาดวีลแชร์ให้พอดี

1.ความกว้างของที่รองนั่ง ขนาดควรพอดีกับร่างกาย แนะให้เลือกรถเข็นที่มีเบาะกว้าง 40 เซนติเมตรขึ้นไป

วิธีการตรวจสอบ :

  • เลื่อนปลายนิ้วผ่านระหว่างด้านข้างของต้นขาผู้ใช้รถวีลแชร์กับขอบข้างรถวีลแชร์ นิ้วควรผ่านพอดีไม่แน่น
  • ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าด้านข้างรถวีลแชร์ไม่กดขาของผู้ใช้ ข้อนี้สำคัญมากกับผู้ที่ไม่สามารถรับรู้แรงกดใต้ขา (การรับรู้ผิดปกติ) เพราะอาจเกิดแรงที่ต้นขาจากด้านข้างทำให้เกิดแผลกดทับได้ 

2. ความลึกของที่นั่ง  ขนาดที่พอดี จะช่วยรองรับต้นขาและลดแรงกดใต้ปุ่มกระดูกรองนั่งป้องกันแผลกดทับ ถ้าที่รองนั่งยาวเกินไป ผู้ใช้จะไม่สามารถนั่งตัวตรงได้

วิธีการตรวจสอบ :

  • ให้ผู้ใช้งานนั่งวีลแชร์ในท่าตรง
  • เลื่อนมือระหว่างด้านหน้าของเบาะรองนั่งกับด้านหลังของเข่าผู้ใช้งานแล้วนับว่าสอดได้กี่นิ้ว – ปกติควรมีช่องว่างประมาณ 2 นิ้วมือ( 30 มม.) สำหรับคนที่ขายาวอาจมีช่องว่างขนาด 60 มม
  • เลื่อนมือลงตามแนวด้านหลังน่องและดูให้แน่ใจว่านิ้วไม่สัมผัสที่รองนั่งหรือเบาะรองนั่ง
  • ตรวจสอบสองข้าง
  • ถ้ามีความแตกต่างระหว่างข้างซ้ายกับขวาให้ใช้ค่าวัดขาที่สั้นกว่า

3.ความสูงของที่พักเท้า ต้นขาและเท้ามีการรองรับจากเบาะและที่พักเท้าโดยไม่มีช่องว่าง และที่วางเท้าควรเป็นแบบยกออกข้างได้เพราะนอกจากเพื่อความสะดวกในการใช้งานยังสามารถป้องกันเท้าบวมได้ เพราะมันจะมีแผ่นซัพพอร์ตหน่องติดตั้งไว้

วิธีการตรวจสอบ :

  • เลื่อนมือเข้าระหว่างต้นขากับเบาะรองนั่งควรมีแรงกดทับอย่างสม่ำเสมอและไม่มีช่องว่างระหว่างต้นขากับเบาะ
  • วางฝ่าเท้าบนที่พักเท้าได้พอดี โดยไม่มีช่องว่าง

4.ความสูงของพนักพิง ความสูงขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้ใช้งาน สังเกตุได้จากตอนเคลื่อนไหว หัวไหล่จะเคลื่อนไหวได้ถนัดไม่ติดขัด

พนักพิงที่สูงถึงฐานบริเวณซี่โคร พนักพิงที่สูงถึงบริเวณสะบัก
เหมาะกับผู้ที่สามารถนั่งตัวตรงได้หรือยังทรงตัวได้ดี เหมาะกับผู้สูงอายุหรือมีโรคความเสื่อมต่างๆ ที่มีแนวโน้มเหนื่อยง่าย
สามารถเข็นรถด้วยตัวเองได้ นั่งตัวตรงได้ลำบาก
ต้องการอิสระในการเคลื่อนไหว ให้ความอิสระในการเคลื่อนไหวหัวไหล่ได้บางส่วน สำหรับผู้ที่เข็นด้วยแมนนวล

วิธีการตรวจสอบ :

  • ถามผู้ใช้งานว่าสามารถพิงได้สบายหรือไม่
  • สังเกตุว่าลำตัวมีความสมดุลกับสะโพกหรือไม่
  • ผู้ใช้สามารถพิงและเข็นแบบแมนนวลได้ไม่ติดขัด

5. ตำแหน่งของล้อหลัง เมื่อจับที่วงล้อ ข้อศอกของผู้ใช้ควรงออยู่ในองศาที่เหมาะสม

วิธีการตรวจสอบ :

  • ข้อศอกควรงอ 90 องศา
  • ตรวจสอบล้อหลังว่าอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสมและทรงตัวได้ดี 

วีลแชร์ไฟฟ้ามีกี่ประเภท

สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทตามการใช้งาน

  1. วีลแชร์ไฟฟ้าที่ใช้งานในชีวิตประจำวัน
  2. วีลแชร์ไฟฟ้าที่ใช้ในการท่องเที่ยว

วีลแชร์ไฟฟ้าที่ใช้งานในชีวิตประจำวัน

วีลแชร์ไฟฟ้าที่ใช้ในการท่องเที่ยว

น้ำหนักเยอะ 29 ก.ก ขึ้นไป น้ำหนักเบา 13.5 ก.ก ขึ้นไป
พับเก็บได้ แต่ไม่นิยมพับ พับเก็บได้ง่ายและขนาดเล็ก
ขนาดค่อนข้างใหญ่ ขนาดเล็กไปจนถึงใหญ่
โครงสร้าง เหล็กหรืออลูมิเนียม โครงสร้างอลูมิเนียม
นำใส่ท้ายรถได้ นำใส่ท้ายรถได้
ไม่นิยมนำขึ้นเครื่องบิน สามารถนำขึ้นเครื่องได้
แบตเตอรี่เป็นแบตแห้ง  (Lead acid) แบตเตอรี่เป็นแบตลิเธียม (Lithium Ion)
ล้อยางตัน ล้อยางตัน
ล้อหลังมีขนาดใหญ่ ล้อขนาดเล็กทั้ง 4 ล้อ
สามารถปิดไฟฟ้าแล้วเข็นแมนนวลได้โดยผู้ใช้งานหรือผู้ดูแล สามารถปิดไฟฟ้าแล้วเข็นแมนนวลได้โดยผู้ดูแล
มอเตอร์ส่วนใหญ่เป็น Brushed มอเตอร์ Brushless
ระบบเบรคไฟฟ้า ระบบเบรคไฟฟ้าหรือระบบเบรคแม่เหล็กไฟฟ้า
ราคาประหยัด ราคาค่อนข้างสูง

วีลแชร์ไฟฟ้าใช้งานอย่างไร?

  • บังคับผ่านรีโมทคอนโทรลหรือ Joystick ใช้งานคล้ายรถบังคับ ในรีโมทคอนโทรลสามารถเลือกความเร็ว เปิดสัญญาณไฟฉุกเฉินต่างๆ และเมื่อปิดระบบไฟฟ้าสามารถใช้งานแบบแมนนวลได้

โครงสร้างวีลแชร์ไฟฟ้า 

  •  หลักๆทั่วไปรถเข็นไฟฟ้าจะทำด้วย เหล็กผสม และ อลูมิเนียม เหล็กจะมีน้ำหนักรถที่มากกว่าในความแข็งแรงเท่าๆกันกับ อลูมิเนียม แต่วีลแชร์ไฟฟ้าที่มีโครงสร้างเป็นอลูมิเนียม มีน้ำหนักเบาและราคาสูงกว่า แต่ไม่ขึ้นสนิม

มอเตอร์วีลแชร์ไฟฟ้า

มอเตอร์ของรถเข็นไฟฟ้าเป็นส่วนสำคัญมาก คือเป็นหัวใจในการขับเคลื่อน มอเตอร์ของรถเข็นไฟฟ้าจะมีสองด้าน ทำงานอิสระต่อกัน (สามารถบังคับหมุนรอบตัวเองได้ ด้านขวาหมุนถอยหลัง ด้านซ้ายหมุนเดินหน้า) ทำให้เคลื่อนที่ในที่แคบได้ กำลังของมอเตอร์ระบุเป็น Watt เช่น 200Watt, 250Watt เป็นต้น โดยมอเตอร์วีลแชร์ไฟฟ้าสามารถแบ่งได้เป็น 2ประเภท

Brushed คือ มอเตอร์ที่มีแปรงถ่าน แปรงถ่านคือส่วนที่สัมผัสกันระหว่างขั้วไฟฟ้าของโรเตอร์กับสเตเตอร์ ทำให้มอเตอร์ชนิดนี้เกิดความเสียดสีกันเกิดขึ้น

Brushless คือ มอเตอร์ที่ไม่มีแปรงถ่าน คือไม่มีส่วนที่สัมผัสกันระหว่างขั้วไฟฟ้าโรเตอร์และสเตเตอร์ ทำให้ไม่เกิดการเสียดสี กระแสไฟฟ้าสามารถวิ่งสู่ขดลวดได้โดยตรง และเกิดเป็นแรงแม่เหล็กผลักขั้วแม่เหล็กตรงกลางให้หมุนนั่นเอง

ความแตกต่างระหว่าง  Brushless motor VS Brushed(DC)

Brushless motor Brushed (DC)
ไม่มีโอกาสที่จะเกิดประกายไฟ มีโอกาสเกิดประกายไฟหากใช้งานนานเกินไป
ขนาดเล็ก ขนาดใหญ่
น้ำหนักเบา มีน้ำหนัก
เสียงเงียบกว่า มีเสียงดังกว่า
บังคับง่าย ไม่ค่อยฝืด สมูท อาจจะมีการฝืดหรือดีเลย์เล็กน้อย
 ใช้งานยุ่งยากกว่าเพราะมันจำเป็นต้องใช้งานกับESC(Electronics Speed Controller) สามารถต่อไฟใช้งานได้เลย
ราคาสูงกว่า ราคาถูกกว่า
กินไฟฟ้าน้อยกว่า กินไฟมากกว่า
ใช้ได้นานกว่า เพราะมันไม่มีแปรงถ่าน ไม่ต้องเปลี่ยนถ่าน ใช้งานได้สั้นกว่าเพราะแปรงถ่านเมื่อใช้งาน จะเกิดการเสียดสี จนสึกหรอ ทำให้กระแสไฟฟ้าเดินไม่สะดวก มอเตอร์ไม่ทำงาน จึงทำให้ต้องเปลี่ยนใหม่
มีประสิทธิภาพสูงกว่า เพราะ ไม่มีแปรงถ่านทำให้ไม่เกิดการสูญเสียแรงดันที่แปรงถ่าน (Voltage Drop) ประสิทธิภาพขึ้นอยู่กับแปรงถ่าน
ระยะการใช้งาน 2-3 ปี ระยะการใช้งาน 1-3 ปี (หากใช้งานบ่อยอาจจะต้องเปลี่ยนถ่าน ขึ้นอยู่กับการใช้งานค่ะ)

ระบบเบรควีลแชร์ไฟฟ้า

ระบบเบรควีลแชร์ไฟฟ้าแบ่งออกได้ 2 ประเภท คือ ระบบเบรคไฟฟ้า(Electronic Brake) และระบบเบรคหน่วงไฟฟ้า (Electromagnetic Brake)

ระบบเบรคไฟฟ้า(Electronic Brake) ระบบเบรคแม่เหล็กไฟฟ้า(Electromagnetic Brake)
เป็นระบบเบรคที่อยู่ในวีลแชร์ไฟฟ้าระบบมอเตอร์ DC ธรรมดา เป็นระบบเบรคที่อยู่ในวีลแชร์ไฟฟ้าระบบ Brushless motor
อยู่บนทางลาดมีโอกาสไหล สามารถหยุดบนทางลาดได้ ไม่ไหล
เวลาหยุดรถจะไม่เบรคทันที ดีเลย์เล็กน้อย เมื่อหยุดรถ วีลแชร์จะหยุดเคลื่อนไหวทันที
ราคาประหยัด ราคาสูงกว่า

Controller/Joy Stick? 

แต่ละรุ่น แต่ละยี่ห้อจะใช้ Controller ไม่เหมือนกัน บางรุ่นตอบสนองเร็ว บางรุ่นตอบสนองช้า มี Function การทำงานน้อยกว่า แต่หลักๆคือสามารถรับระดับความเร็วได้ มีไฟบอกสถานะแบตเตอรี่ และ มีแตรไฟฟ้า อาจจะไปลองที่ร้านขายรถเข็นไฟฟ้าเพื่อทดสอบ การตอบสนองของ controller

ล้อวีลแชร์ไฟฟ้า ยางลม VS ยางตัน ?
รถเข็นไฟฟ้าเหมือนรถเข็นวีลแชร์ทั่วๆไป มีทั้งเป็นแบบยางลมและยางตัน ยางลมโดยรวมจะถูกกว่าเบากว่า แต่ต้องมีการเติมลมเรื่อยๆ อาจจะไม่สะดวกกับคนแก่ที่อยู่คนเดียว ยางตันจึงออกมาตอบโจทย์ในเรื่องการดูแลรักษา แม้อาจจะไม่นิ่มเท่ายางลม ปัจจุบันยางตันถูกพัฒนากออกมาได้นิ่มรับแรงกระแทกได้ใกล้เคียงยางลมแล้ว

ล้อยางเติมลม

จุดเด่นคือ เวลาขับเคลื่อนมีความนุ่มนวลกว่า สามารถปรับความแข็งของลมยางได้ ราคาประหยัด หาซื้อได้ตามท้องตลาดทั่วไป

จุดด้อยคือ  อาจจะต้องคอยเติมลมอยู่บ่อย ๆ  ต้องระวังวัตถุแหลมคม เช่น ตะปู เพราะหากโดนตำเข้าไปแล้วจะทำให้ยางรั่วได้ แต่ก็สามารถปะได้เช่นเดียวกับยางรถยนต์

ล้อยางตัน

จุดเด่นคือ แข็งแรง ทนทาน มีอายุการใช้งานที่ยาวนาน แทบจะไม่ต้องมีการบำรุงรักษา

จุดด้อยคือ น้ำหนักมากกว่ายางเติมลม ยางตันในปัจจุบันได้มีการพัฒนาให้ดีขึ้นกว่าอดีตเยอะมาก วัสดุที่นำมาผลิตมีคุณภาพ และประสิทธิภาพดีมาก ทำให้ราคาค่อนข้างสูง

แบตเตอรี่วีลแชร์ไฟฟ้า แบตแห้ง VS แบตลิเธียมไอออน ?
รถเข็นไฟฟ้าขับเคลื่อนด้วยแหล่งไฟจาก Battery แต่ก่อนจะมีแต่แบตแห้ง (หน้าตาคล้ายแบตมอเตอร์ไซค์) มีนน. 5-10Kg ปัจจุบันมีการพัฒนแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนให้มีความจุมากขึ้น หากเทียบแล้วแบตเตอรี่ที่มีขนาดเท่ากันเช่น 24V 8AH แบตทั่วไปแบตแห้งจะน้ำหนักประมาณ 9Kg ส่วนแบตเตอรี่แบบ Lithium Ion มีน้ำหนักเพียง 2Kg เท่านั้น

แบตแห้ง (Lead acid)  แบตลิเธียมไออน (Lithium Ion)
น้ำหนัก 5-10 กิโลกรัม น้ำหนัก 2-5 กิโลกรัม
กำลังไฟน้อยกว่า กำลังไฟมากกว่า
ไม่นิยมนำขึ้นเครื่องบิน นิยมนำขึ้นเครื่องบิน
ราคาประหยัด ราคาสูงกว่า

วิธีการชาร์จแบตวีลแชร์ไฟฟ้า สามารถชาร์จผ่านตัวอะแดปเตอร์กับไฟฟ้าบ้านปกติ


รถเข็นไฟฟ้าใช้ที่บ้าน VS เที่ยวในประเทศ VS เที่ยวต่างประเทศ

  • ใช้ที่บ้านหรือ บริเวณบ้านไม่จำเป็นต้องคำนึงถึงน้ำหนักมากนัก สามารถเลือกได้ทุกรุ่น โดยมากรุ่นที่นน.มากจะราคาถูกกว่ารุ่นที่มีนน.เบา
  • ใช้ไปเที่ยวบ้างเป็นครั้งคราว เที่ยวห้าง ต้องนำขึ้นรถ ควรคำนึงถึงขนาดเมื่อพับตัวรถ และ นน.เป็นสำคัญ เพื่อที่คนดูแลสามารถยกขึ้นรถให้ได้ ยิ่งพับได้เล็ก หรือ นน.เบายิ่งเหมาะ
  • ใช้ไปเที่ยวต่างประเทศ หรือต้องขึ้นเครื่องบิน ควรจะเป็นรถเข็นที่ออกแบบมาให้ขึ้นเครื่องบิน แบตเตอรี่ต้องเป็นแบบ Lithium Ion และมีความจุตามที่กฏหมายการบินระหว่างประเทศกำหนด อาจจะอ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่ รีวิวนำรถเข็นไฟฟ้าขึ้นเครื่องบิน