“เบาหวานชนิดที่ 1 และชนิดที่ 2 ในเด็กต่างกันอย่างไร?
เช็กสาเหตุ อาการ วิธีรักษา และสัญญาณเตือนที่พ่อแม่ควรรู้ พร้อมคำแนะนำดูแลลูกให้ปลอดภัย”

เบาหวานในเด็ก คืออะไร? ทำไมพ่อแม่ยุคใหม่ต้องรู้

โรคเบาหวานไม่ได้เกิดเฉพาะผู้ใหญ่เท่านั้น แต่ปัจจุบันพบในเด็กเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะจากพฤติกรรมการกินและการใช้ชีวิตที่เปลี่ยนไป เช่น การบริโภคอาหารหวาน อาหารแปรรูป และการมีกิจกรรมทางกายน้อยลง

โรคเบาหวานในเด็ก คือ ภาวะที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงผิดปกติ เนื่องจากร่างกายมีปัญหาเกี่ยวกับฮอร์โมนอินซูลิน ซึ่งมีหน้าที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อาจส่งผลต่อการเจริญเติบโต สมอง และอวัยวะสำคัญในระยะยาว

เบาหวานในเด็กแบ่งออกเป็น 2 ชนิดหลัก ได้แก่

เบาหวานชนิดที่ 1
เบาหวานชนิดที่ 2

แม้จะมีชื่อเหมือนกัน แต่สาเหตุ อาการ และแนวทางการรักษานั้นแตกต่างกันอย่างชัดเจน

เบาหวานชนิดที่ 1 ในเด็ก คืออะไร?

เบาหวานชนิดที่ 1 เป็นภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายเข้าใจผิดและทำลายเซลล์ที่สร้างอินซูลินในตับอ่อน ทำให้ร่างกายไม่สามารถผลิตอินซูลินได้เพียงพอหรือไม่สามารถผลิตได้เลย

ลักษณะสำคัญของเบาหวานชนิดที่ 1

มักพบในเด็กเล็กและวัยรุ่น
เกิดขึ้นค่อนข้างรวดเร็ว
ต้องรักษาด้วยการฉีดอินซูลินตลอดชีวิต
ไม่ได้เกิดจากการกินหวานเพียงอย่างเดียว

อาการที่พบบ่อยในเด็ก

ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะตอนกลางคืน
กระหายน้ำมากผิดปกติ
น้ำหนักลดเร็วแม้กินปกติ
เหนื่อยง่าย ไม่มีแรง
หิวบ่อย
หายใจลึกหรือมีกลิ่นลมหายใจคล้ายผลไม้ (ในรายรุนแรง)

หากไม่ได้รับการรักษา อาจนำไปสู่ภาวะฉุกเฉิน เช่น ภาวะกรดคีโตนในเลือดสูง ซึ่งอันตรายถึงชีวิตได้

เบาหวานชนิดที่ 2 ในเด็ก คืออะไร?

เบาหวานชนิดที่ 2 เกิดจากภาวะดื้อต่ออินซูลิน ร่างกายยังสามารถผลิตอินซูลินได้ แต่ไม่สามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นเรื่อยๆในอดีตพบในผู้ใหญ่เป็นหลัก แต่ปัจจุบันพบในเด็กและวัยรุ่นเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะเด็กที่มีภาวะน้ำหนักเกิน

ปัจจัยเสี่ยงสำคัญ

โรคอ้วนหรือมีน้ำหนักเกิน
การกินอาหารหวานและไขมันสูง
ไม่ค่อยออกกำลังกาย
นั่งหน้าจอนาน
มีประวัติครอบครัวเป็นเบาหวาน
นอนหลับไม่เพียงพอ

อาการที่อาจพบ

อ่อนเพลีย
น้ำหนักเพิ่ม
ผิวหนังคล้ำบริเวณคอ รักแร้ หรือข้อพับ
แผลหายช้า
ตาพร่า
ปัสสาวะบ่อยในบางราย

เบาหวานชนิดที่ 2 มักค่อยเป็นค่อยไป ทำให้บางครั้งตรวจพบช้าเพราะอาการไม่ชัดเจน

ตารางเปรียบเทียบ เบาหวานชนิดที่ 1 vs ชนิดที่ 2 ในเด็ก

หัวข้อ	เบาหวานชนิดที่ 1	เบาหวานชนิดที่ 2
สาเหตุหลัก	ภูมิคุ้มกันทำลายเซลล์อินซูลิน	ดื้อต่ออินซูลิน
การเกิดโรค	เกิดเร็ว	ค่อยเป็นค่อยไป
อายุที่พบ	เด็กเล็ก–วัยรุ่น	วัยรุ่นมากกว่า
รูปร่างเด็ก	ผอมได้	มักน้ำหนักเกิน
วิธีรักษา	ฉีดอินซูลิน	ปรับพฤติกรรม + ยา
การป้องกัน	ป้องกันไม่ได้ทั้งหมด	ป้องกันได้บางส่วน

วิธีสังเกตสัญญาณเตือนเบาหวานในเด็ก

พ่อแม่ควรสังเกตพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป เช่น

ปัสสาวะบ่อย หรือฉี่รดที่นอน
ดื่มน้ำบ่อยผิดปกติ
น้ำหนักลดหรือเพิ่มเร็ว
หิวบ่อย
เหนื่อยง่าย
สมาธิลดลง
ตาพร่า

หากพบอาการหลายข้อร่วมกัน ควรพาเด็กไปตรวจระดับน้ำตาลในเลือดทันที

วิธีป้องกันและดูแลลูกให้ห่างไกลเบาหวาน

แม้เบาหวานชนิดที่ 1 จะป้องกันได้ยาก แต่ชนิดที่ 2 สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยวิธีต่อไปนี้

ลดน้ำหวาน น้ำอัดลม และขนมแปรรูป
สร้างนิสัยออกกำลังกายทุกวัน
จำกัดเวลาหน้าจอ
นอนหลับให้เพียงพอ
ตรวจสุขภาพประจำปี
สอนลูกอ่านฉลากโภชนาการ

การสร้างพฤติกรรมสุขภาพตั้งแต่วัยเด็กจะช่วยลดความเสี่ยงโรคเรื้อรังในอนาคต

ผลกระทบระยะยาวหากควบคุมเบาหวานไม่ดี

หากเด็กมีระดับน้ำตาลสูงเป็นเวลานาน อาจเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น

ปัญหาการมองเห็น
โรคไต
โรคหัวใจและหลอดเลือด
ชาแขนขา
การเจริญเติบโตล่าช้า

การติดตามการรักษาอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งสำคัญมาก

สรุป: เบาหวานชนิดที่ 1 และชนิดที่ 2 ในเด็ก ต่างกันยังไง?

เบาหวานชนิดที่ 1 เกิดจากร่างกายไม่สามารถผลิตอินซูลิน ต้องรักษาด้วยการฉีดอินซูลินตลอดชีวิต ส่วนเบาหวานชนิดที่ 2 เกิดจากภาวะดื้อต่ออินซูลิน มักเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการใช้ชีวิตและสามารถควบคุมได้ด้วยการปรับพฤติกรรมและการรักษาทางการแพทย์

การสังเกตอาการตั้งแต่ระยะเริ่มต้น การตรวจสุขภาพ และการดูแลพฤติกรรมการกินของเด็ก จะช่วยลดความเสี่ยงและทำให้เด็กมีคุณภาพชีวิตที่ดีในระยะยาว

สินค้าแนะนำ