วิธีอยู่กับ CPAP อย่างมีความสุข

การอยู่กับ CPAP อย่างมีความสุขคือการปรับตัวให้คุ้นเคย เริ่มจาก ฝึกใส่หน้ากากระหว่างวัน ให้ชิน, เลือกหน้ากากให้พอดีและสบาย, รักษาความสะอาดสม่ำเสมอ, ปรับ ความชื้นและอุณหภูมิให้เหมาะสม, และ ปรึกษาแพทย์ เพื่อปรับการตั้งค่า หรือหาทางเลือกอื่น เช่น BiPAP หากไม่สบายตัว เพื่อให้การรักษาเป็นไปอย่างราบรื่นและมีคุณภาพการนอนที่ดีขึ้น

เครื่อง CPAP เป็นอุปกรณ์เป่าความดันลมผ่านทางจมูก หรือปาก ที่ได้รับความนิยมในการนำมาใช้รักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่มีอาการปานกลางถึงรุนแรงอย่างแพร่หลาย เพื่อประโยชน์ในการช่วยให้ร่างกายของผู้ที่กำลังประสบกับภาวะดังกล่าวสามารถหายใจเอาอากาศเข้าไปในปอดได้อย่างเพียงพอ อย่างไรก็ตาม หนึ่งในปัญหาที่สามารถพบเจอได้บ่อยในการใช้งานเครื่อง CPAP คือ ปัญหาเกี่ยวกับการตั้งค่าความดันของเครื่อง CPAP ที่ไม่เหมาะสม จนนำไปสู่การเกิดผลข้างเคียงที่เป็นอันตรายต่อผู้ใช้งานได้

สิ่งที่ช่วยปรับตัวในการใช้งานเครื่อง CPAP ได้ง่ายขึ้น เพื่อเพิ่มคุณภาพการนอน

1. เริ่มใช้เครื่อง CPAP เป็นระยะเวลาสั้นๆ ระหว่างวัน
2. ทำให้เครื่อง CPAP เป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตรประจำวันขณะเข้านอน ควรพยายามใช้เครื่องในทุกคืน และ ทุกครั้งที่งีบหลับ
3. ปรับสายรัดเล็กน้อยเพื่อให้สวมใส่สบาย
4. ควรให้แน่ใจว่าหน้ากากรัดพอดี
5. หากรู้สึกว่าลมจากเครื่องแรงเกินไปขณะเริ่มนอนให้ใช้โหมด RAMP แทน
6. ใช้น้ำเกลือล้างจมูกหากมีอาการคัดจมูกเล็กน้อย
7. ใช้เครื่องทำความชื้นสำหรับเครื่อง CPAP ในกรณีที่มีปัญหาปากแห้ง คอแห้ง หรือ จมูกแห้ง
8. จัดตารางเพื่อทำความสะอาดอุปกรณ์ต่างๆ อย่างสม่ำเสมอ
9. หากมีปัญหาลืมใช้เครื่อง หาบุคคลที่ไว้ใจได้เพื่อช่วยติดตามการใช้งาน
10. ควรตรวจสภาพของแผ่นกรอง หรือ Filter และ เปลี่ยนอย่างสม่ำเสมอ
11. หากวิธีการต่างๆ ข้างต้นไม่ได้ผล ควนปรึกษาแพทย์

9 กุญแจสำคัญที่จะนำไปสู่การใช้เครื่อง CPAP ให้ประสบความสำเร็จ

1. อดทน
2. ตรวจติดตามผล กับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ หรือทีมที่ดูแลรักษา
3. ใช้เครื่องอย่างสม่ำเสมอ ควรใช้เครื่อง ขณะนอนหลับในทุกคืน และ ทุกครั้งที่งีบหลับ
4. รู้จักแก้ไข เครื่อง CPAP และหน้ากากที่ได้ลองครั้งแรก อาจจะไม่ใช่สิ่งที่เหมาะสมที่สุด (กระชับหน้ากากให้แน่น คือจะช่วยลดการรั่วของหน้ากาก และลดความอึดอัดได้ดีมากที่สุด)
5. ให้สอบถามคนไกล้ตัวในทุกเช้าถึงอาการขณะใช้เครื่อง CPAP
6. สร้างสัมพันธ์กับผู้ที่เป็นภาวะ OSA เหมือนกัน
7. เพิ่มความสบายในการใช้เครื่อง
8. ทำความสะอาดหน้ากาก ท่อลม และสายรัดศรีษะเป็นประจำ
9. อย่าท้อและอย่าลืมขมเชยตัวเอง

จะรู้ได้อย่างไรว่า แรงดันของเครื่อง CPAP สูงหรือต่ำเกินไป

1. เครื่อง CPAP มีระดับความดันสูงเกินไป
   ในกรณีที่เครื่อง CPAP มีระดับความดันที่สูงจนเกินไป ผู้ใช้งานเครื่อง CPAP จะสามารถสังเกตเห็นถึงความผิดปกติดังกล่าวได้จากการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายของตนเอง เนื่องจากระดับความดันของเครื่อง CPAP ที่สูงจนเกินไปจะทำให้ผู้ใช้งานเกิดความรู้สึกแสบร้อนในลำคอ และไม่สบายที่ภายในบริเวณปาก จมูก หรือทางเดินหายใจ โดยผู้ป่วยบางคนอาจมีอาการรุนแรงถึงขั้นมีการดิ้นรนเพื่อให้ตนเองสามารถหายใจออกได้ นอกจากนี้ ผู้ป่วยยังอาจประสบกับภาวะกลืนอากาศ (Aerophagia) จนทำให้เกิดอาการท้องอืด มีแก๊สในกระเพาะอาหาร รู้สึกไม่สบายตัว และเรอมากเกินไปได้อีกด้วย
2. เครื่อง CPAP มีระดับความดันต่ำเกินไป
   ในกรณีที่เครื่อง CPAP มีระดับความดันที่ต่ำจนเกินไป ผู้ที่ใช้งานเครื่อง CPAP มักจะรู้สึกถึงความไม่สบายตัวที่เกิดขึ้นหลังจากการใช้งานเครื่อง CPAP ได้อย่างชัดเจน โดยผู้ป่วยบางคนอาจตื่นนอนขึ้นมาพร้อมด้วยความรู้สึกมึนศีรษะและไม่สดชื่น ในขณะที่บางคนอาจประสบกับอาการกรนหนัก รู้สึกเหมือนตัวเองกำลังสำลัก ร่วมกับการมีความดันโลหิตที่สูงขึ้น โดยหากผู้ป่วยประสบกับภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือภาวะหายใจลำบากเนื่องจากได้รับออกซิเจนในปริมาณที่ไม่เพียงพอ มากกว่า 5 ครั้งต่อชั่วโมงขึ้นไป ก็จะหมายความว่า เครื่อง CPAP จำเป็นที่จะต้องได้รับการปรับระดับความดันให้สูงขึ้น เพื่อการใช้งานเครื่อง CPAP ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ดังนั้น ผู้ที่มีเครื่อง CPAP อยู่แล้วแต่รู้สึกว่าใส่ไม่ได้ ใส่ไม่สบาย อึดอัด ตื่นกลางดึกแล้วมีแรงลมสูงมาก ไม่สามารถนอนต่อได้ หรือเคยใส่สบาย แต่ตอนนี้อายุมากขึ้น สภาพร่างกายเปลี่ยนแปลงไป เช่น น้ำหนักเพิ่มมากขึ้นเกิน 10 กิโลกรัม หรือมีโรคประจำตัวขึ้นมาใหม่ เช่น สมองขาดเลือด อัมพาต อัมพฤกษ์ ความดันโลหิตสูง หรือโรคหัวใจกำเริบ แนะนำให้พบคลินิกที่เชี่ยวชาญและมีความชำนาญในการปรับค่าความดันเครื่อง CPAP โดยคลินิกจะทำการโหลดข้อมูลที่บันทึกในเครื่อง CPAP นำมาให้แพทย์วิเคราะห์หาสาเหตุที่ทำให้ใส่เครื่อง CPAP ไม่สบาย และปรับค่าเครื่อง CPAP โดยละเอียด (fine tuning) เพื่อให้ท่านใส่เครื่อง CPAP นอนหลับได้อย่างสบายและใช้ประสิทธิภาพของเครื่องได้ดีที่สุด